මානසික අවපීඩනය හෙවත් Depression කියන්නේ මිනිසුන් විසින් වඩාත්ම වරදවා වටහාගෙන ඇති මානසික සෞඛ්ය තත්වයන්ගෙන් එකක්. අවබෝධය සහ නිසි දැනුවත්භාවය නොමැතිකම නිසා, බොහෝ මිථ්යාවන් තවමත් මේ මානසික අවපීඩන තත්ත්වය වටා ඇති අතර, එමඟින් මිනිසුන්ට ඒ සඳහා උපකාර පැතීම හෝ එම තත්ත්වයට මුහුණ දීම වඩාත් දුෂ්කර වී තිබෙනවා. ඒ නිසාම මේ මානසික අවපීඩනය හෙවත් Depression යන තත්ත්වය පිළිබඳව සමාජයේ පවතින පොදු මිථ්යාවන් කිහිපයක් සහ ඒවායේ යථාර්ථය පිළිබඳව ඔබට කියන්නයි මේ සූදානම. මෙන්න
“මානසික අවපීඩනය යනු දුකක් පමණි”
බොහෝ අය සිතන්නේ මානසික අවපීඩනය යනු දුකක් දැනීම බවයි. නමුත් ඇත්ත වශයෙන්ම එය දුකට සහ දුක දැනීමට වඩා බොහෝ ගැඹුරු තත්ත්වයක්. මානසික අවපීඩනයට හිස්බව, අභිප්රේරණයක් නොමැතිකම, තෙහෙට්ටුව සහ ශාරීරික වේදනාව ඇතුලු දෛනික ජීවිතය අඩාල කරන තවත් බොහෝ ලක්ෂණ ඇතුළත් විය හැකියි එය පුද්ගලයෙකු දිනපතා සිතන, දැනෙන සහ ක්රියා කරන ආකාරය කෙරෙහි බලපාන අතර දුක යනු මානසික අව පීඩනය නැමැති විශාල විෂයෙහි එක් කුඩා කොටසක් පමණි.
” ඔබට එයින් මිදිය හැකිය”
මෙය Depression පිළිබඳව පවතින වඩාත්ම හානිකර මිථ්යාවන්ගෙන් එකක් ලෙස සැලකෙනවා . මානසික අවපීඩනය තේරීමක් නොවන අතර, පුද්ගලයෙකුට එය “තීරණය” කළ හැකි වන්නේ නැහැ . මෙම තත්ත්වය මොළයේ රසායන විද්යාව, ජීවිත අත්දැකීම් සහ චිත්තවේගීය සෞඛ්යය ඇතුළත් සංකීර්ණ තත්ත්වයක් ලෙස සැලකෙන අතර සුවය ලැබීමට බොහෝ විට කාලය, සහයෝගය සහ සමහර විට වෘත්තීය ප්රතිකාර අවශ්ය වනවා.
“දුර්වල අයට පමණක් මානසික අවපීඩනය ඇති වේ”
මානසික අවපීඩනය සඳහා පුද්ගලයකු තුළ පවතින ශක්තිය හෝ දුර්වලතාවය සමඟ කිසිදු සම්බන්ධයක් නොමැති අතර ඇත්ත වශයෙන්ම, බොහෝ ශක්තිමත්, සාර්ථක සහ වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කරන පුද්ගලයින් පවා අත්විඳින තත්ත්වයක් ලෙස මානසික අවපීඩනය හඳුන්වන්නට පුළුවන්. එය වයස, ස්ත්රී පුරුෂ භාවය, වෘත්තීය හෝ පවුල් පසුබිම නොසලකා ඇති විය හැකි තත්ත්වයක්.එම නිසා එයට මුහුණ දිය හැකි වන්නේ උපකාර පැතීමෙන් මිස එය සඟවා තබා ගැනීමෙන් නොවේ.
“ඔබ සතුටින් සිටින බව පෙනේ නම්, ඔබ මානසික අවපීඩනයෙන් පෙළෙන්නේ නැත”
මානසික අවපීඩනයෙන් පෙළෙන සෑම කෙනෙකුම දුකෙන් පීඩනයෙන් සිටින බව පෙන්වන්නේ නැහැ. සමහර අය නිහඬවම අරගල කරන අතරතුර සිනාසෙමින්, වැඩ කරමින් සහ සමාජගත වෙනවා. මෙය “ඉහළ ක්රියාකාරී මානසික අවපීඩනය” ලෙස හැඳින්වේ. එම නිසා යමෙකු පිටතින් හොඳින් සිටිනා බව පෙන්වූ නමුත් ඔවුන් ඇත්ත වශයෙන්ම හොඳින් සිටිනා බව අදහස් වන්නේ නැහැ.
“මානසික අවපීඩනයට සැමවිටම පැහැදිලි හේතුවක් ඇත”
ජීවිතයේ සිදුවන ඇතැම් සිදුවීම් වලට පුද්ගලයකු තුළ මානසික අවපීඩනය ඇති කළ හැකි වුවද, එයට සැමවිටම නිශ්චිත හේතුවක් කිවහැකි වන්නේ නැහැ. සමහර විට එය ජීව විද්යාත්මක හෝ මානසික සාධක නිසා පැහැදිලි හේතුවක් නොමැතිව වර්ධනය වීමද සිදුවනවා. එබැවින් හේතුවක් පවසා ගත නොහැකි අවස්ථාවක වුවද කෙනෙකු මානසික පීඩනයෙන් පෙළෙමින් සිටිනවා විය හැකියි
” ඒ පිළිබඳව කතා කිරීමෙන් එය තවත් නරක අතට හැරේ”
බොහෝ අය මානසික අවපීඩනය ගැන සාකච්ඡා කිරීමෙන් වැළකී සිටින්නේ එය අදාල පුද්ගලයා තුළ ඇති වේදනාව ගැඹුරු කරනවා යයි ඇතිවන හැඟීමෙනි. යථාර්ථයේ දී, ඒ ගැන කතා කිරීම බොහෝ විට එම පුද්ගලයාට එම තත්ත්වයෙන් මිදීමට උපකාරී වනවා. විශ්වාසවන්ත පුද්ගලයෙකු සමඟ හැඟීම් බෙදා ගැනීම මගින් මානසික අවපීඩනයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයා තුළ ඇති හුදකලාව අඩු කර සැනසීම ලබා දිය හැකි අතර විවෘත සංවාද සුව කිරීම සඳහා ගත හැකි හොඳම පියවරක්.
“ඖෂධ එකම විසඳුම”
සමහර පුද්ගලයින්ට ඖෂධ ප්රයෝජනවත් විය හැකි නමුත් මානසික අවපීඩනය සඳහා ඇති එකම විසඳුම එය නොවේ. චිකිත්සාව, ජීවන රටාවේ වෙනස්කම්, ආධාරක පද්ධති සහ ස්වයං රැකවරණය ද මානසික අව පීඩනයෙන් මිදීම සඳහා වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරනවා.මෙම සුව කිරීමේ පියවරයන් සහ ප්රතිකාර ක්රම එක් එක් පුද්ගලයාගේ අවශ්යතා සහ තත්ත්වය අනුව පුද්ගලීකරණය කළ යුතුය.
“මානසික අවපීඩනය ඇත්තේ ඔබේ හිසෙහි පමණි”
මානසික අවපීඩනය යනු සැබෑ වෛද්ය තත්වයක් වන අතර එය කිසිසේත්ම මනඃකල්පිත දෙයක් නොවේ. එය මොළයේ ක්රියාකාරිත්වය, ශක්ති මට්ටම්, නින්ද, ආහාර රුචිය සහ ශාරීරික සෞඛ්යය සඳහා සෘජුවම බලපානවා. එය නොසලකා හැරීම හෝ “ඕනෑවට වඩා සිතීම” ලෙස බැහැර කිරීමෙන් තත්ත්වය උග්ර වීමේ හැකියාව පවතිනවා.
” තරුණයින්ට මානසික අවපීඩනය ඇති නොවේ”
මානසික අවපීඩනය යනු යෞවනයන් සහ තරුණ වැඩිහිටියන් ඇතුළු සියලුම වයස්වල පුද්ගලයින්ට බලපෑ හැකි තත්ත්වයක්. මේ සඳහා අධ්යාපනයේ පීඩනය, රැකියාවේ පීඩනය, ආර්ථික තත්ත්ව , සමාජ අභියෝග සහ පෞද්ගලික අරගල යන සියලු සාධක හේතු විය හැකියි. මානසික අව පීඩනය තරුණයන් තුළද පහසුවෙන් ඇතිවිය හැකි අතර සමහරවිට ඔවුන් එය පිටතට නොපෙන්වා සිටියද එය උග්ර අවස්ථාවක් දක්වා වර්ධනය විය හැකි බැවින් මුල් අවස්ථාවේදීම සුදුසු පියවර ගැනීම අත්යවශ්ය වෙනවා.
“ඔබ සුවය ලැබූ පසු, එය කිසිදා නැවත නොඑනු ඇත”
මානසික අවපීඩනයෙන් සුවය ලැබිය හැකි නමුත්, එය සම්පූර්ණයෙන්ම සුව වී ඇති බව කිව හැකි වන්නේ නැහැ. සමහර පුද්ගලයන් හට එය ජීවිතයේ පසුකාලීනව නැවත ඇතිවීම විය හැකියි. ප්රතිකාර ක්රම වලින් සහ දුව කිරීමේ පියවරයන් වලින් පසුව සුවයක් දැනුණු පසුවත් අඛණ්ඩව ස්වයං රැකවරණය, මානසික පීඩන තත්ත්වයන් පාලනය කර ගැනීම , දැනුවත්භාවය සහ සහයෝගය වැදගත් වන්නේ ඒ නිසාය.
මිථ්යාවන්ට වඩා මානසික අවපීඩනය අවබෝධ කර ගැනීම වඩාත් දයානුකම්පිත ලෝකයක් නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී වනවා. එවැනි තත්ත්වයක සිටින පුද්ගලයෙකුව විනිශ්චය කිරීම හෝ සමාජයෙන් කොන් කිරීම කිසිසේත්ම සිදු නොකළ යුතු අතර ඔවුන්ට උපකාර කිරීම සහ සහයෝගය දැක්වීම සිදු කළ යුතුයි.මානසික අවපීඩනය දෝෂයක් නොවේ. එය රැකවරණය, ඉවසීම සහ අවබෝධය ලැබිය යුතු තත්වයකි.
