එකෝමත් එක කාලෙක, මුහුදු හුළඟට නැවිච්ච පොල් ගස් පේළියකුයි, රත්තරන් පාටට දිලිසෙන වැල්ලකුයි තිබුණ හරිම නිස්කලංක වෙරළක් අයිනේ නීල් කියලා කොල්ලෙක් හිටියා.
නීල්ගේ හිත හරියට ඉර හොඳට පායපු දවසක දකින නිල්ම නිල් අහස වගේම පිරිසිදුයි. එයාගේ ලෝකේ තිබුණේ හරිම සරල, ලස්සන හීන. නීල් මුලින්ම ආදරේ කළේ ඒ ගමේ හිටපු හරිම හැඩකාර කෙල්ලෙක්ට. එයාගෙ නම මාලි. මාලි කොච්චර ලස්සනද කියනවා නම්, එයා පාරේ යද්දී ඕනෑම කොල්ලෙක් නතර වෙලා දෙපාරක් හැරිලා බලන තරම් මාලි ලස්සනයි. නීලුත් ඉතින් ඒ රූපෙට රැවටිලා, තමන්ගේ මුළු ජීවිතේම මාලිගෙ පාමුල තියන්න හිතාගත්තා.
මුල් දවස්වල හැමදේම හරිම ලස්සනට වුණා. මූදු හුළඟේ පෙඟි පෙඟී දෙන්නා වෙරළ දිගේ ඇවිදිනකොට නීල් හිතුවේ ලෝකේ තියෙන ලොකුම වස්තුව තමන්ට හම්බුණා කියලා. හැබැයි ටික කාලයක් යද්දී ඒ ලස්සන හීනෙ හරිම බය හිතෙන එකක් වෙන්න පටන් ගත්තා. ඒ කෙල්ල නීල්ට ආදරේ කළේ නැහැ, එයා කළේ නීල්ව තමන්ගේ අත් අස්සේ හිරකරලා තියාගෙන වද දීපු එක.
“තමුසෙ මක්කටද ඒකි එක්ක කතා කළේ?"
"තමුසෙ ඉන්නෝන මට ඕන විදියට"
“මට අරක අරන් දීපන්, මේක අරන් දීපන්. තමුසෙට තමයි මට මුකුත් අරන් දෙන්න බැරි. ඉඳලා ඉඳලා මාත් යාලුවෙච්ච හිඟන්නා" කියලා මේ කෙල්ල ආදරේ නාමයෙන් නීල්ගෙ හුස්ම චුට්ට චුට්ට හිරකරා. නීල්ට තමන්ගේම කියලා හිතක්, තමන්ට ඕන විදිහට වැඩක් කරන්න ඉඩක් මාලි ඉතුරු කළේ නැහැ. ඒක හරියට හරිම සුවඳයි කියලා හිතලා අතට ගත්තට පස්සේ හත් පොළකින් ලේ එන්න කටු ඇනෙන රෝස මලක් වගේ දෙයක් කියන එක නීල්ට උනත් තේරෙන්න ගත්තෙ ටිකක් කල් යද්දිල්.
නීල් මේ හලාහල විසක් වගේ බැඳීම ඇතුළේ හිරවෙලා හොඳටම විඳෙව්වා. ඒ කෙල්ල නීල්ට හැමදාම කළේ නින්දා අපහාස කරපු එකයි, නීල්ගේ හිත පෑරෙන විදිහට කතා කරපු එකයි විතරයි. අන්තිමේදී, ඒ කෙල්ලගේ තිත්ත වචන තවත් දරාගන්න බැරි වුණු දවසක, නීල් රෑ යාමේ තනියම මූද අද්දරට ආවා. එදා අහස හරිම අමුතුයි, එක තරුවක්වත් පේන්න තිබුණේ නැහැ. මහ මූදේ රළ පෙළ වෙරළේ වැදිලා බිඳෙන සද්දේ විතරක් මුළු පළාතෙම දෝංකාර දුන්නා. ඒ රළ පහරවල් වැල්ලේ වැදිලා ආපහු ඇදිලා යද්දී, නීල්ට දැනුණේ තමන්ගේ සතුටත් ඒ රළ එක්කම ඈත දියඹට ඇදිලා යනවා වගේ.
නීල් වැල්ලේ දණ ගහලා ඉඳගෙන, දෑතින් වැලි අහුරු මිරික මිරික මහ හයියෙන් ඉකිගහන්න ගත්තා. " මං හිතුවේ ආදරේ කියන්නේ මාව සුවපත් කරන, මට සතුට දෙන දෙයක් කියලා. ඒත් ඇයි බං මේ ආදරේ මගේ හදවත මෙච්චර පහුරුගාන්නේ? මට නිස්කලංකෙ හුස්ම ගන්නත් බය හැඟීමකට අපිට ආදරේ කියලා කියන්න පුළුවන්ද? මට දැනෙන්නෙ මට මාවම නැති වෙලා වගේ. මාලි මට රිද්දද්දි ඕවා ඉවසපං, කෙල්ලො එහෙම තමයි කිව්වා මිසක්, මගේ ඇස්වල තියෙන කඳුළක්, මගෙ හිතේ තියෙන වේදනාව දකින්න එක හිතක්වත්, එක මනුස්සයෙක්වත් මේ ලෝකේ නැද්ද?"
නීල් මේ වේදනාව මූදට කියද්දී,...
නොවැම්බර් 26 වැනි ද සිද්ධ වෙච්ච ඒ මහා ඛේදවාචකයෙන් පස්සේ වීරවිල කෘෂිකර්ම උපදේශක මහත්තයා සතියක්ම වැඩට ආවේ නැහැ. ඒ අයි මහත්තයට වෙලා තියෙන කරදරේ...
එකෝමත් එක කාලෙක, ගාල්ලේ පැත්තේ, ගිං ගඟ අයිනට වෙන්න හරිම නිසංසල ගමක් තිබුණා. ඒ ගමේ ජීවත් වුණු අරවින්දි කියන්නේ හරිම අහිංසක, ඒ වගේම හරිම...
එකෝමත් එක කාලෙක, අපේ මේ ලෝකේ සිතියම්වල කොහේවත් සටහන් වෙලා නැති හරිම ලස්සන මායාකාරී දේශයක් තිබුණා.
මේ දේශයේ කෙළවරකට වෙන්න, අහසෙ ගෑවෙන තරම් උසට හැදුණු මහා දෙළුම් ගහක් තිබුණා. හැබැයි මේක අපි දකින ජාතියේ දෙළුම් ගහක් නෙවෙයි. මේ ගහේ අතු රිදී පාටින් දිලිසෙනවා, කොළ තද නිල් පාටයි. ඒ වගේම රෑට මේ ගහේ කොළවලින් හරිම ලස්සන නිල් පාට එළියක් විහිදෙනවා.
දැන් ඔයාලට හිතේවි මේකේ මොකක්ද තියෙන විශේෂත්වය කියලා. මේ ගහේ තමයි ලෝකේ තියෙන වටිනාම දේ හැදෙන්නේ. ඒ තමයි මතකයන්. අපේ ලෝකේ ජීවත් වෙන මිනිස්සුන්ට තමන්ගේ ජීවිතේ තියෙන වටිනාම දේවල් අමතක වෙද්දී ඒ කියන්නේ තමන් මුලින්ම ආදරේ කරපු හැටි, අම්මා කෙනෙක් දරුවෙක්ව වඩාගෙන නලවපු හැටි, නැත්නම් හිත පිරෙන්න සතුටු වුණු දවසක් මේ වගේ දේවල් අමතක වුණාම ඒ මතකය නිකම්ම මැකීලා යන්නේ නැහැ. ඒ අමතක වුණු මතකය රතු පාට, මැණික් කැටයක් වගේ දිලිසෙන පුංචි දෙළුම් බීජයක් බවට පත් වෙනවා. ඊටපස්සේ මේ බීජ හුළඟේ පාවෙලා ඇවිත් අර මහා දෙළුම් ගහේ අතුවල ඇලවෙනවා.
ඉතින් මේ ගහේ මුදුනෙම තිබුණා ලොකුම ලොකු රතු දෙළුම් ගෙඩියක්. ඒක තමයි සියා කුමාරියගේ ගෙදර. සියා කියන්නේ හරිම ලස්සන, හරිම කරුණාවන්ත කෙල්ලෙක්. එයාට තිබුණේ අඳුරු කළු පාටට දිලිසෙන හරිම දිග කොණ්ඩයක්. එයා හැමතිස්සෙම ඇඳලා හිටියේ රත්තරන් පාට වාටි දාපු සුදුම සුදු සේද ඇඳුමක්. සිය මේ දෙළුම් ගෙඩිය ඇතුළේ ඉඳගෙන ලෝකෙටම රහසක් වුණු ලොකු රාජකාරියක් කළා.
සියා කරන්නේ අර හුළඟේ පාවෙලා ඇවිත් අතු අස්සේ හැංගිලා තියෙන මතක බීජ එකින් එක අතට ගන්න එක. එයා ඒ බීජයක් තමන්ගේ ඇඟිලි තුඩු වලින් අල්ලපු ගමන්, ඒ මතකය සියාට පේන්න ගන්නවා. හරියට පුංචි ෆිල්ම් එකක් වගේ. එක බීජයක පේනවා දරුවෙක් තමන්ගේ තාත්තා එක්ක වෙරළේ වැලි මාලිගා හදන හැටි. තව බීජයකින් පේනවා වයසක කෙනෙක් තමන්ගේ පරණ යාළුවෙක්ව හම්බවෙලා සතුටු වුණු හැටි.
සියා ගාව තිබුණා රත්තරන් පාටින් දිලිසෙන හීනි නූලක්. එයා කරන්නේ මේ මතක බීජ එකින් එක අරගෙන, තමන්ගෙ උකුල උඩ තියෙන සුදුම සුදු සේද රෙද්දක ලස්සනට එම්බ්රොයිඩර් කරන එක. එයා හරිම පරෙස්සමෙන්, හරිම ආදරෙන් ඒ මතකය මලක් වගේ ඒ රෙද්දේ මහනවා. සියාඅ ඒ මැහුම ඉවර කරලා නූල කපපු ගමන්, අර මතකය අමතක වෙච්ච මනුස්සයාට එකපාරටම "ආ... මට මතක් වුණා!" කියලා ඒ සතුට හිත ඇතුළෙන් ආයෙමත් දැනෙන්න ගන්නවා.
සියාගේ මේ ලෝකය හරිම නිහඬයි. එයාට ඇහෙන්නේ එයා අදින නූලේ සිරි සිරි සද්දය විතරයි. එයා හිතුවේ තමන්ට කරන්න වෙලා තියෙන්නේ ලෝකේ තියෙන ලස්සනම වැඩේ කියලා. මොකද එයා මහන හැම මැහුමකින්ම ලෝකේ කොහේ හරි ඉන්න කෙනෙක්ගේ නැතිවුණු සතුට ආයෙමත් ලැබෙනවනේ.
ඔහොම ඉන්නකොට දවසක් හවස් වෙලාවක, මේ මහා දෙළුම් ගහ පාමුලට අමුතු තරුණයෙක් ආවා. එයා පින්තාරුකරුවෙක්. එයා ඒ ගහ පාමුල වාඩි වෙලා බලාගෙන හිටියෙ හරිම අසරණ විදිහට. එයා තමන්ගේ පින්තාරු පොත අතේ තියාගෙන හිටියත්, එකම එක ඉරක්වත් ඒ...
අම්බලන්ගොඩ පැත්තේ පරණ මිනිස්සු තාමත් රූකඩ දිහා බලන්නේ නිකන්ම නිකන් ලී වලින් කරපු, කැටයං කපාපු දෙයක් දිහා බලනවා වගේ නෙවෙයි. උන් විශ්වාස කරන්නේ ඒවට...
“ඔයාට නම් තියෙන්නෙ අනේ හරිම ලස්සන ලයිෆ් එකක්. තිමිර අනේ මාරම හොඳයි නෙ නේද?”
“ඔන්න දෝණි ඔයා නම් හරිම වාසනාවන්තයි. තිමිර වගේ පිරිමි ළමේක් හම්බෙන්නෙ...
කසුන්ගෙ හිතේ පවනි ගැන පවනි ගැන ඉස්සර වෙලාම සැකයක් ඇති කලේ පවනිගේ හොඳම යාළුවා කිව්වට වරදක් නැහැ. පවනිත් එක්ක ඉස්කෝලෙ කාලේ ඉඳගෙනම හොඳම යාළුවා...
“පිරිමියනුදු පතන - අවසර කල් රහස් තැන - මිස නොලැබෙන බැවින - ගැහැණු කවුරුද වරදෙ නොබැඳෙන” කියලා ලිව්වෙ ගෑනියෙක් සෙට් කරගන්න බැරි වෙච්ච මොකෙක්...
මේ කතාව දිග ඇරෙන්නෙ ලෝක සිතියම්වල ලකුණු වෙලා තිබුණේ නැති ගමක් අස්සෙ.
සිතියමක ලකුණු වෙලා තිබ්බෙ නැති උන එක මේ ගමට ප්රශ්නයක් වුණේ නෑ. ඒ...
ෂාවර්පූර් නගරෙ පරණ පාරවල් හරියට වෙහෙසට පත් වෙලා ගුලි වෙච්ච සර්පයෝ වගේ හරි පටුයි.
ඒ වීදි අස්සේ හැමදාම දූවිල්ල කලවම් වෙච්ච අමුතු සුවඳක් රැඳිලා තිබ්බා....
