අපි හැමෝම රස්සාවක් කරන්නෙ ජීවත් වෙන්න සල්ලි හොයන්න විතරක් නෙවෙයි. සමාජය ඇතුළේ පිළිගැනීමක් සහ ගෞරවනීය පෞරුෂයක් ගොඩනගා ගන්න. හැබැයි ඔෆිස් එකක් ඇතුළේ අවුරුදු ගාණක් වැඩ කරද්දී අපිට ගොඩක් දෙනෙක් මුණගැහෙනවා. සමහරු අපේ හොඳම ෆිට් එක වෙනවා, සමහරු හතුරෝ වෙනවා, තවත් සමහරු පෞද්ගලික ජීවිතේටත් වඩා ළඟින් ඇසුරු කරන හිතවතුන් බවට පත්වෙනවා. මෙන්න මෙතැනදී තමයි අපි පරෙස්සම් වෙන්න ඕනේ.
වැඩ කරන තැන ඇතිවෙන හිතවත්කම කියන්නේ හරිම පරෙස්සමෙන් පාවිච්චි කරන්න ඕන “දෙපැත්ත කැපෙන කඩුවක්” වගේ දෙයක්. ඒ හිතවත්කම නිසාම ඔයාගේ වෘත්තීය ගමන ඉහළටම යන්නත් පුළුවන්, නැත්නම් ඒ හිතවත්කමම ඔයාගේ පෞරුෂය පෑගිලා යන තැනට වැඩ සිද්ධ වෙන්නත් පුළුවන්. පරිණත වෘත්තිකයෙක් විදිහට ඔයා තේරුම් ගන්න ඕන ලොකුම සත්යය තමයි හැමෝම එක්ක සුහදව ඉන්න ගමන්ම, බැහැ කියන්න ඕන තැනදී කෙලින් බැහැ කියන්න පුළුවන් පෞරුෂයක් හදාගන්න එක. ඕනෑවට වඩා ඕපාදූප වලට අහුවෙන්නේ නැතුව, තමන්ගේ සීමාවන් හරියට ඇඳගෙන, ගෞරවනීය විදිහට වෘත්තීය සබඳතා පවත්වන්නේ කොහොමද?
අපි මේ ලිපි පෙළෙන් කතා කරන්නේ, තරඟකාරී වෘත්තීය ලෝකය ඇතුළේ ඔයාගේ Brand එක සහ පෞද්ගලික සැනසීම දෙකම රැකගෙන ඉස්සරහට යන්නේ කොහොමද කියන එක ගැනයි.
හා කීමෙන් ඔයාගේ වටිනාකම අඩු කරගන්න එපා
ලංකාවේ අපේ අයගේ තියෙන ලොකුම දුර්වලකමක් තමයි කාට හරි බැහැ කියන්න තියෙන අකමැත්ත. විශේෂයෙන්ම ඔෆිස් එකේ ඉන්න යාළුවෙක් හෝ බොස් මොකක් හරි වැඩක් පැවරුවොත්, ඒක තමන්ට කරන්න බැරි මට්ටමේ එකක් වුණත්, හිත රිදෙයි කියලා බයට අපි හා කියනවා. හැබැයි Professional කෙනෙක් විදිහට ඔයා තේරුම් ගන්න ඕන දේ තමයි, හැමදේටම හා කියන එකෙන් වෙන්නේ ඔයා හැමෝටම ඕන විදිහට නටවන්න පුළුවන් කෙනෙක් කියලා පේන්න ගන්න එකයි.
ඔයා හැමෝම ඉල්ලන හැමදේම කරන්න ගියොත්, අන්තිමට ඔයාට ඔයාගේ නියම රාජකාරිය කරගන්න වෙලාවක් ඉතුරු වෙන්නේ නැහැ. එතකොට වෙන්නේ ඔයා පීඩනයට පත්වෙන එකයි, කරන වැඩේ කොලිටි එක නැති වෙන එකයි. පරිණත වෘත්තිකයෙක් කියන්නේ තමන්ගේ ධාරිතාවය ගැන දන්න කෙනෙක්. “මචං, මම මේ වැඩේ කරලා දෙන්න කැමතියි, හැබැයි මේ වෙලාවේ මට මේ වගකීම් ටික තියෙන නිසා මට ඒකට වෙලාව දෙන්න අමාරුයි” කියලා කෙලින් කියන්න පුළුවන් වෙන්න ඕනේ. ඒකෙන් ඔයාගේ වෘත්තීය පෞරුෂය තවත් වැඩි වෙනවා.
පෞද්ගලික කාලය (Personal Space) කියන්නේ ඔයාගේ අයිතියක්
අද කාලේ WhatsApp නිසා ඔෆිස් එකේ වැඩයි ගෙදර ජීවිතෙයි පටලවා ගන්න එක හරිම ලේසියි. රෑ 9 වෙලත් ඔෆිස් ගෲප් එකක වැඩක් ගැන කතා කරද්දී, යාළුකම නිසා ඒකට රිප්ලයි කරන්න ගියොත් ඔයාගේ පෞද්ගලික සැනසීම එතනින්ම ඉවරයි. වෘත්තීය හිතවත්කමක් පවත්වන ගමන්ම, “මම වැඩ කරන්නේ මෙන්න මේ වෙලාව ඇතුළත විතරයි” කියන පණිවිඩය අනිත් අයට වචනයෙන් නැතත් ඔයාගේ හැසිරීමෙන් දෙන්න ඕනේ.
මේකට කියන්නේ Setting Boundaries කියලා. ඔයාගේ හොඳම ෆිට් එක වුණත් වැඩ ඉවර වෙලා පෞද්ගලික වෙලාවේදී වැඩ ගැන කතා කරනවා නම්, “අපි මේ ගැන හෙට උදේට ඔෆිස් එකේදී කතා කරමුද?” කියලා ශේප් එකේ කියන්න ඉගෙන ගන්න. තමන්ගේ නිදහස වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම නරක වැඩක් නෙවෙයි. ඔයා ඔයාගේ සීමාවන් හරියට ඇන්දොත් තමයි, අනිත් අයත් ඔයාගේ කාලයට ගරු කරන්න පටන් ගන්නේ. නැත්නම් හැමෝම බලන්නේ ඔයාව පාවිච්චි කරලා තමන්ගේ වැඩේ ලේසි කරගන්නයි.
ගෞරවනීය ලෙස බැහැ කියන විදිහ
බැහැ කියන එක රළු විදිහට කියන්න ඕන නැහැ. ඒක කරන්න පුළුවන් හරිම ශිෂ්ට ක්රම තියෙනවා. උදාහරණයක් විදිහට, කවුරුහරි අමතර වැඩක් දුන්නොත්, “මම දැනට මේ වැඩ තුන කරමින් ඉන්නේ, ඔයාට ඕන නම් මේකත් කරන්නම්, හැබැයි අර වැඩ තුනෙන් එකක් පරක්කු වෙයි. ඒකට කමක් නැද්ද?” කියලා අහන්න. එතකොට අනිත් කෙනාට තේරෙනවා ඔයා මේ වෙලාවේ කාර්යබහුලයි කියලා.
පරිණත මිනිහෙක් විදිහට, බැහැ කියද්දී ඒකට සාධාරණ හේතුවක් දෙන්න. බොරු කියන්න එපා. “මට මේක කරන්න දැනුම මදි” හරි “මට මේකට වෙලාව මදි” හරි කියලා අවංකව කියන එක, වැරදියට වැඩේ කරලා පස්සේ බේරුම් වෙන්න හදනවාට වඩා දහස් වාරයක් වටිනවා. ඔයාගේ හිතවත්කම කියන්නේ අනිත් අයට ඔයාව පෑගීමට දෙන අවස්ථාවක් නෙවෙයි. නියම වෘත්තීය සබඳතාවක් ඇතුළේ බැහැ කියන වචනයටත් ගෞරවයක් තියෙන්න ඕනේ.
යාළුකම නිසා Over-Work වෙන්න එපා
සමහර වෙලාවට ඔෆිස් එකේ යාළුවෝ තමන්ගේ වැඩත් ඔයාගේ ඇඟේ ගහන්න බලනවා. “මචං උඹ දක්ෂයානේ, මේකත් පොඩ්ඩක් කරලා දීපන්කෝ” කියලා ඔයාව උඩ දාලා වැඩේ කරගන්න අය ඉන්නවා. මෙතනදී බැහැ නොකිව්වොත් වෙන්නේ ඔයා තව කෙනෙක්ගේ පඩියට ඔයා වැඩ කරන එකයි. හිතවත්කම තියාගන්න ඕන උදව් කරගන්න මිසක්, තව කෙනෙක්ගේ වගකීම් ඔයාගේ කරපිට පටවාගන්න නෙවෙයි.
ඇත්තම යාළුවෙක් නම් ඔයාගේ කාර්යබහුලත්වය තේරුම් ගන්න ඕනේ. ඔයා බැහැ කිව්වා කියලා යාළුකම නැති වෙනවා නම්, ඒක ඇත්තම යාළුකමක් නෙවෙයි. පරිණත වෘත්තිකයෙක් විදිහට ඔයාට පුළුවන් මට මේක කරලා දෙන්න බැහැ, හැබැයි මේක කරන විදිහ මම ඔයාට කියලා දෙන්නම් වගේ විකල්පයක් දෙන්න. එතකොට ඔයා උදව්වකුත් කළා වෙනවා, ඔයාගේ වැඩේට බාධාවකුත් වෙන්නේ නැහැ.
තමන්ගේ පෞරුෂය (Self-Respect) රැකගන්න
අන්තිමට මතක තබා ගන්න, බැහැ කියන්න පුළුවන් මිනිහට තමයි වෘත්තීය ලෝකයේ වැඩිම ගෞරවයක් තියෙන්නේ. හැමෝටම ඉයස් සර් කියන මිනිහව කාටවත් වටින්නේ නැහැ. ඔයාට නිවැරදි තැනදී, වැරදි දේකට හෝ ඔයාට දරාගන්න බැරි දේකට නැහැ කියන්න කොන්දක් තියෙනවා නම්, මිනිස්සු ඔයාගේ වචනයට ගරු කරනවා.
2026 අවුරුද්ද වෙද්දී මානසික සෞඛ්යය (Mental Health) කියන දේ වෘත්තීය ජීවිතේට ලොකුවටම වැදගත්. බැහැ කියන්න ඉගෙන ගැනීමෙන් ඔයා රැකගන්නේ ඔයාගේ මානසික සැනසීමයි. වෘත්තීය හිතවත්කම් කියන්නේ එකිනෙකාට ගරු කරමින් කරන ගමනක්. ඒ ගමනේදී තමන්ගේ සීමාවන් දැනගෙන, ගෞරවනීය විදිහට No පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් කෙනා තමයි සැබෑ වෘත්තීය පරිණතභාවයක් තියෙන කෙනා.
