තිත්ත වුණත් මේ ඇත්ත නම් හරිම රසයි!

තිත්ත හන්දා සමහරු තිබ්බටු කන්න අකමැති වුණාට මොකෝ, තිබ්බටු කියන්නේ පුංචි වුණත් ගුණෙන් පිරිච්ච පුංචි බට්ටෙක්! 

මේකේ තිත්ත රස නිසා ගොඩක් අය මේ පැලෑටියෙන් ඈත් වෙලා හිටියට, ඒකේ බලය දන්න අය නම් මේක සලකන්නේ සොබාදහම අපිට දුන්න බෙහෙතක් විදිහටයි.

සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ අපේ ගම්වලත්, ආයුර්වේද ප්‍රතිකාරවලත් තිබ්බටු පාවිච්චි කරලා තියෙනවා. ඒ, ඇඟ සිසිල් කරන්න, ලේ පිරිසිදු කරන්න, ඇඟේ සමබරතාවය හදන්න වගේ ගොඩක් දේවල්වලට. විශේෂයෙන්ම ලෙඩක් හැදුණම, මහන්සි වුණාම, නැත්නම් ඇඟට heat එක එහෙම නැත්තම් උශ්ණ ගතිය වැඩි වුණාම  කැඳ හදලා, පොඩි කරලා, නැත්නම් තේ වගේ තම්බලා බොන මේ පොඩි ගෙඩියට අපේ දේශීය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ වැදගත් තැනක් ලැබිලා තියෙනවා.

මේ ගෙඩිය පාවිච්චි කරලා හදන ජනප්‍රියම කෑමක් තමයි  තිබ්බටු ආනම. 

මුලින්ම කපාගත්තු තිබ්බටු ටික හොඳට කබලේ බැදගන්නවා ඒක ලස්සන රන්වන් පාටක් වෙනකල්.

ඊට පස්සේ ගාගත්තු පොල් ටිකක්, සුදුළූණු, ගම්මිරිස්, ලුණු ටිකක් එකතු කරනවා.

මේ මිශ්‍රණය ටිකක් ගලේ අඹර ගන්නවා.

ඊටත් පසුව භාජනයක් ගෙන අර කලින් බැදගත්  තිබ්බටු දමා හැන්දෙන් පොඩිකර,පසුව බැදගත් පොල් සහ කුළුබඩු මිශ්‍රණය දමා පදමට වතුර එක්කහු කරල උයා ගන්නවා.

මේ කෑම එක උණුවෙන් කෑවම, ඇඟ සිසිල් කරනවා, ඉදිමුම් අඩු කරනවා, ආහාර දිරවීමට උදව් කරනවා කියලා ප්‍රසිද්ධයි. ඒ නිසා උණ, බඩ පිපුම, ඇඟේ උශ්ණෙ වැඩිවීම වගේ දේවල් වලට මේක හොඳම බෙහෙතක්.

දිවට තිත්ත වුණත්, තිබ්බටු කියන්නේ විටමින්, තන්තු, කැල්සියම්, පොටෑසියම්, යකඩ, සහ ශාකමය ප්‍රෝටීන වලින් හරිම පොහොසත් එලවලුවක්. 

• හදවතට හොඳයි: අධි රුධිර පීඩනය පාලනය කරන්නයි, හදවතට එන පීඩනය අඩු කරන්නයි උදව් වෙනවා, විශේෂයෙන්ම උණුසුම් කාලගුණයක් තියෙන රටවල ඉද්දි.
• ඇස් පෙනීමයි, මුඛ සෞඛ්‍යයි දියුණු කරනවා: මේකේ තියෙන පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ඇස් පෙනීමට උදව් කරනවා, රාත්‍රී අන්ධභාවය නැති කරනවා, දත් කැක්කුම් සහ විදුරුමස් ආසාදනවලට පවා සහනයක් දෙනවා.
• හිසරදයටයි, සයිනස්වලටයි සහනයක්: නිතරම හිසරදය, සයිනස්, නැත්නම් නාසය අවහිර වීම තියෙන අයට විශේෂයෙන්ම හොඳයි.
• ගැස්ට්‍රයිටිස් සහ ඇසිඩ් රිෆ්ලක්ස් අඩු කරනවා:  තිබ්බටු බඩේ තියෙන අමතර ඇසිඩ් උදාසීන කරන්න උදව් වෙනවා. ඒ නිසා ගැස්ට්‍රයිටිස් හෝ ඇසිඩ් රිෆ්ලක්ස් තියෙන අයට හොඳයි.
• ආහාර දිරවීම දියුණු කරනවා, මළබද්ධය අඩු කරනවා: මේකේ තන්තු වැඩියි. ඒ නිසා ආහාර මාර්ගය මෘදුව උත්තේජනය කරලා, හොඳින් මළපහ පිටවීමට උදව් කරනවා.
• මතකය  වැඩි කරනවා: සාම්ප්‍රදායිකව මේක අවධානය වැඩි කරන්න, මානසික වෙහෙස අඩු කරන්න, මොළයේ සෞඛ්‍යයට උදව් කරන්න පාවිච්චි කරලා තියෙනවා.
• සන්ධි සහ මාංශ පේශි වේදනාව අඩු කරනවා: තම්බලා හෝ බැදලා තල තෙල් එක්ක මිශ්‍ර කරලා, ඉදිමුම්, සන්ධි තද ගතිය, නැත්නම් පාදවල, දණහිස්වල, ඇඟිලිවල ඇතිවන දැවිල්ල ගතිය වගේ දේවලට පිටින් ආලේප කරනවා.
• ඔසප් සෞඛ්‍යය ශක්තිමත් කරනවා: ඔසප් චක්‍රය නියාමනය කරන්නයි, ඒ ආශ්‍රිත රෝග ලක්ෂණ ස්වභාවිකවම අඩු කරන්නයි උදව් වෙනවා කියලා විශ්වාස කරනවා.
• ආසාදන සහ පරපෝෂිතයන්ට එරෙහිව සටන් කරනවා: බඩේ පණුවන් මරන්නයි, සාමාන්‍ය ආසාදනවලට ප්‍රතිශක්තිය වැඩි කරන්නයි මේක ප්‍රසිද්ධයි.
• ශ්වසන සෞඛ්‍යයට උදව් කරනවා: ඇදුම, බ්රොන්කයිටිස්, නියුමෝනියාව සහ වෙනත් පෙනහළු ආශ්‍රිත තත්වයන්ට ප්‍රතිකාර විදිහට පාවිච්චි කරනවා.
• දිගුකාලීන රෝග වළක්වා ගැනීමට සහ කළමනාකරණය කිරීමට උදව් කරනවා: තිත්ත තිබ්බටු පිළිකා, දියවැඩියාව, වකුගඩු ගල්, රක්තහීනතාවය, ඔස්ටියෝපොරෝසිස් වැනි රෝග කළමනාකරණය කිරීමටත් උදව් වෙනවා කියලා කියනවා.

• සිසිල් කරන පානයක්: මේ ගෙඩිය තම්බලා සීනි නැතුව බීලා, උණයි ඇඟේ හීට් එකයි අඩු කරගන්න පුළුවන්. 
• දත් කැක්කුමට සහනයක්: පොඩි කරගත්තු ගෙඩිය දත් කැක්කුමක් තියෙන තැනට තියපුවාම, ඉක්මනටම සහනයක් ලැබෙනවා.
• තුවාල සුව කරන්න: පොඩි කරගත්තු ගෙඩිය තල තෙල් එක්ක මිශ්‍ර කරලා, කප්පාදු, කෘමි දෂ්ට කිරීම්, සහ සමේ ඇතිවන ආසාදන වලට ආලේප කරනවා.
• ආහාර දිරවීමට උදව්වක්: කෑමට පොඩ්ඩක් එකතු කළාම, ආහාර දිරවීම දියුණු කරනවා වගේම, ඇඟ ස්වභාවිකව පිරිසිදු කරනවා.

අද තියෙන ක්ෂණික ආහාර එක්ක බැලුවම මේ බෙහෙත් ශාකවල තියෙන සුවකිරීමේ බලය අපිව පුදුම කරන්න හේතුවෙනවා. තිබ්බටු පොඩි, එච්චර කැපී පෙනෙන්නේ නැති තිත්ත ගෙඩියක් බව ඇත්ත උනත් ඒ තිත්ත ඇත්ත හරි වටිනවා කියන එක අපිට පිළිගන්නම වෙනවා.

Reference: https://www.facebook.com/share/p/1BAB2x7aKZ/

https://gossip.hirufm.lk/97270/2023/12/thiththa-thibbatu.html