දරුණු සිංහයෙකුගේ කරට අත දාගෙන, එයාගේ බෙල්ලේ තියෙන කේසර අතගගා ෆොටෝ එකකට ඉන්නවා කියන එක ඇත්තටම හිරිගඩු පිපෙන, පපුව ගැහෙන අත්දැකීමක් නේද?
90 දශකයේ අග හරියේදී ලංකාවේ දකුණු වෙරළ තීරයේ අහුංගල්ල පැත්තේ ගිය ඕනෑම කෙනෙකුට මේ වගේ experience එකක් අත්විඳින්න චාන්ස් එක තිබුණා. ලෝකයේ ඉන්න දරුණුම මෘගයෝ පවා මිනිස්සු ඉස්සරහා නිකන් පූස් පැටව් වගේ හීලෑ වෙලා හිටපු ඒ අමුතු තැන තමයි අහුංගල්ල පෞද්ගලික සත්තු වත්ත.
හැබැයි මේ කියන “සුරංගනා කතාව” පිටිපස්සෙ ලේ සුවඳ හමන, අඳුරු රහසක් තිබුණා කියලා එදා කවුරුවත් දැනගෙන හිටියේ නැහැ. සතුන්ගේ ස්වභාවික ගතිගුණ මරා දාලා, උන්ව නිකන් යන්ත්ර සූත්ර වගේ පාවිච්චි කරපු ඒ කාලකන්නි ව්යාපාරය කෙළවර වුණේ මුළු රටම හොල්ලපු බිහිසුණු ඛේදවාචකයකින්. සල්ලි වෙනුවෙන් සොබාදහමට සෙල්ලම් දාන්න ගිය මිනිස්සුන්ට, ස්වභාවධර්මයම දරුණු විදිහට දඬුවම් කරපු කතාවක් තමයි අපි අද ඔයාලට කියන්නෙ.
ශ්රී ලංකාවේ සත්වෝද්යාන ඉතිහාසය ගැන කතා කරද්දී අපිට කවදාවත් අමතක කරන්න බැරි, ඒ වගේම හිතද්දීත් ඇඟ හිරිවැටෙන කතාවක් තමයි අහුංගල්ලේ පෞද්ගලික සත්වෝද්යානයේ කතාව. අද කාලේ වගේ සෝෂල් මීඩියා නැති කාලෙක වුණත්, මේ සිද්ධිය මුළු රටම හොල්ලන්න සමත් වුණා. මේක නිකන්ම සතෙක් පහර දීලා ළමයෙක් මැරුණ කතාවක් විතරක් නෙමෙයි, ලාභය වෙනුවෙන් මිනිස්සු කොයි තරම් පහත් තැනකට වැටෙනවාද කියන එක පෙන්වපු හොඳම උදාහරණයක්.
දෙහිවලට අභියෝග කළ අහුංගල්ලේ “නිදහස”
අද කාලේ වගේ නෙමෙයි, 90 දශකයේ මුල් කාලේ ලංකාවේ මිනිස්සු සත්තු බලන්න කියලා යන්න දැනගෙන උන්නෙ එකම එක තැනක් විතරයි. ඒ දෙහිවල සත්තු වත්ත. හැබැයි ඔය අතරේ අමුතුම විදියේ වැඩක් සිද්ධ වුණා. ඒ තමයි ලංකාවේ පළවෙනි පෞද්ගලික සත්තු වත්ත අහුංගල්ලේ පටන් ගත්ත එක. මේකේ අයිතිකාරයා වුණේ එම්. මොහොමඩ් කියලා සල්ලි තියෙන, ලොකු දේශපාලන හයියක් තිබුණු ව්යාපාරිකයෙක්.
1990 දශකයේ මුල් භාගයේදී තමයි එම්. මොහොමඩ් කියන සල්ලිකාර ව්යාපාරිකයා මේ සත්තු වත්ත පටන් ගත්තේ. ඒ කාලේ සත්තු වත්තක් බලනවා කියන්නේ මිනිස්සුන්ට මාර මැජික් එකක්. දෙහිවල සත්තු වත්තේ තියෙන තද නීති නිසා මිනිස්සුන්ට සත්තුන්ව බලන්න ලැබුණේ හරිම ඈතින්. හැබැයි අහුංගල්ලේ සත්තු වත්ත ඒ හැම දෙයක්ම වෙනස් කළා.
එතැනදී මිනිස්සුන්ට සත්තුන්ව අතපත ගාන්න, එයාලත් එක්ක සෙල්ලම් කරන්න වගේම කරට අත දාගෙන ෆොටෝ ගන්නත් අවස්ථාව ලැබුණා. සිංහයෝ, කොටි වගේ දරුණු සත්තු පවා හිටියේ නිකන් පූසෝ වගේ හීලෑ වෙලා. මිනිස්සුන්ට මේක හරිම පුදුමයක් වුණා. “කොහොමද මේ වගේ දරුණු සත්තු මෙච්චර හීලෑ වුණේ?” කියලා හැමෝම ඇහුවා. හැබැයි ඒ හීලෑකම පිටුපස තිබුණේ හිතාගන්න බැරි තරම් කැත රහසක්.
සිංහයා එක්ක ෆොටෝ ගන්න ආව පුංචි දමිත්
1997 මැයි මාසයේ දවසක පොල්ගහවෙල පැත්තේ ඉස්කෝලෙක ළමයි ටිකක් අධ්යාපන චාරිකාවකට මේ සත්තු වත්තට ආවා. ඒ කණ්ඩායමේ හිටපු අවුරුදු 14ක දමිත් අනුරුද්ධ කියන්නේ ඉගෙන ගන්න වගේම ක්රීඩාවටත් දක්ෂ, හැමෝගෙම ආදරය දිනාගත්ත ළමයෙක්.
සත්තු වත්ත ඇතුළේ ඇවිදිද්දී සේවකයෝ ළමයින්ට කිව්වා සිංහයා එක්ක ෆොටෝ ගන්න එන්න කියලා. මුලින්ම ගිය දමිත්ගේ යාළුවා බය වෙලා පස්සට වුණාම, සේවකයෝ දමිත්ට බල කළා එන්න කියලා. දමිත් අහිංසක විදියට සිංහයා ගාවින් වාඩි වුණේ ෆොටෝ එකක් ගන්න. දමිත් සිංහයාට පිටුපාලා හිටපු ඒ තත්පර කීපය ඇතුළේ, එතකන් හීලෑවට හිටපු සිංහයා එකපාරටම දමිත්ගේ ඇඟට පැනලා බෙල්ලෙන් හපා කෑවා. ළමයි, ගුරුවරු හැමෝම බලාගෙන ඉද්දීම ලේ විලක් මැද දමිත් ඇදගෙන වැටුණා. සේවකයෝ පොලුවලින් ගහලා සිංහයාව අයින් කළත්, ඒ වෙද්දීත් දමිත්ගේ බෙල්ලට වෙන්න ඕන උපරිම හානිය වෙලා ඉවරයි. රෝහලට අරන් යන අතරතුරදීම ඒ අහිංසක ජීවිතය අපෙන් සමුගත්තා.
සත්තුන්ව මත් කරලා?
මේ සිද්ධියෙන් පස්සේ තමයි සත්තු වත්තේ තිබුණු බිහිසුණු රහස එළියට ආවේ. පරීක්ෂණවලදී හෙළි වුණා මේ සත්තු වත්තේ හිටපු සිංහයෝ, කොටි වගේ සත්තුන්ගේ ආහාරවලට හැමදාම ප්රබල මත්ද්රව්ය සහ නිදිපෙති වර්ග මිශ්ර කරලා තියෙනවා කියලා. මේකෙන් කරලා තියෙන්නේ සතුන්ගේ ස්වාභාවික වනචාරී සහජ බුද්ධිය 90%ක්ම අඩපණ කරන එක. සත්තු හිටියේ හැම වෙලේම මත් වෙලා, බාගෙට නිදාගෙන වගේ.
ඒත් දමිත් ගිය දවසේ ඒ සතාට දීපු මත්ද්රව්ය මාත්රාව මදි වෙලා තිබුණා. එහෙම නැත්නම් ඒකේ බලය ඒ වෙද්දී ඉවර වෙලා තිබුණා. දමිත් සිංහයාට පිටුපාපු වෙලාවේ, සතාගේ දඩයම් කරන්න තියෙන උවමනාව අවදි වෙලා එයා ඒ දරුවාට පහර දුන්නා. සල්ලි හොයන්න සත්තුන්ට වධ දීලා, මිනිස් ජීවිත අනතුරේ දාපු මේ කැත ව්යාපාරය ගැන මුළු රටම කතා වුණේ මාරම කලකිරීමකින්.
මේ සිද්ධියෙන් පස්සේ ලංකා රජය වහාම ක්රියාත්මක වෙලා අහුංගල්ලේ පෞද්ගලික සත්තු වත්ත සදහටම තහනම් කළා. එතැන හිටපු හැම සතෙක්ම දෙහිවල ජාතික සත්තු වත්තට මාරු කළා. සිද්ධියට සම්බන්ධ සේවකයෝ දෙන්නෙක් පොලිසිය අත්අඩංගුවට ගත්තා.
කාලයකට පස්සේ අයිතිකාරයා මේක ආපහු පටන් ගන්න හැදුවත්, මිනිස්සු එතැනට ආවේ නැහැ. මොකද ළමයෙක්ගේ ජීවිතයක් බිලිගත්ත තැනක් විදියට ඒකේ නම කැත වෙලා තිබුණා. අන්තිමට නඩත්තු කරන්න බැරි තැන සත්තු වත්ත සදහටම වහලා දාලා ඒ ඉඩම හෝටලයකට බදු දෙන්න හිමිකරුවන්ට සිද්ධ වුණා.
අහුංගල්ලේ මේ ඛේදවාචකය අදටත් අපිට කියලා දෙන ලොකුම පාඩම තමයි, ස්වභාවධර්මයට විරුද්ධ වෙලා, සතුන්ට වධ දීලා හරි අයුතු විදියට සල්ලි හම්බ කරන්න ගියොත් ඒක කෙළවර වෙන්නේ ලොකු විනාශයකින් කියන එක. දමිත්ගේ මරණය නිසා ලංකාවේ වන සතුන් පෞද්ගලිකව ළඟ තබා ගැනීම ගැන තියෙන නීති රීති අදටත් ගොඩක් තද වෙලා තියෙනවා.
